Okres melodii – pierwszy rok życia

• Okres krzyku i płaczu – 0-3 miesiąc życia.

Krzykiem i płaczem niemowlę reaguje na przykre dla niego wrażenia np. zimna, głodu, bólu; krzykiem komunikuje swoje niezadowolenie. Krzyk jest też ćwiczeniem narządu oddechowego. Po jakimś czasie niemowlę zaczyna kojarzyć, że krzykiem może przywołać rodziców lub opiekunów.

To właśnie jest pierwsze porozumienie. W krzyku niemowlęcia występują elementy nieartykułowane, zbliżone nieco do samogłosek: a, o, u

• Okres głużenia – 3-6 miesiąc życia.

To jeszcze nie mowa, lecz nieświadome ćwiczenie narządów artykulacyjnych. Dzieci głuche również głużą. Głużące, zadowolone niemowlę wydaje różne dźwięki: samogłoski, spółgłoski, grupy spółgłoskowe i samogłoskowe, a towarzyszą temu nieskoordynowane ruchy ciała i kończyn.

• Okres gaworzenia – 6-9, 12 miesiąc życia.

Zamierzone powtarzanie i naśladowanie dźwięków mowy. Wrażliwe na melodię wypowiedzi dziecko bawi się dźwiękiem, kształtują się u niego początki słuchu fonematycznego.

Pojawiają się pierwsze sylaby (ma, ta, ba, późne: ma - ma, ta - ta, ba - ba), które dziecko powtarza wielokrotnie, ale nie przypisuje im konkretnego znaczenia. Z końcem pierwszego roku życia dziecko dużo już rozumie, spełnia proste polecenia. Pojawiają się pierwsze wyrazy, np. dada, mama, baba, tata.

Zobacz też : Kiedy do lekarza?

Okres wyrazu – 1-18 miesiąc, 2 rok życia.

Dziecko wymawia właściwie wszystkie samogłoski, prócz nosowych, a ze spółgłosek p, b, m, t, d, n, t, ś, czasem ć. Pozostałe zastępuje innymi, o zbliżonym miejscu artykulacji. Często wymawia tylko pierwszą sylabę lub końcówkę, upraszcza grupy spółgłoskowe.