Kluczem do sukcesu pierwszoklasisty jest gotowość szkolna, a więc moment równowagi pomiędzy możliwościami dziecka a wymaganiami szkoły. Na tę gotowość składa się poziom rozwoju umysłowego, fizycznego, społecznego i emocjonalnego umożliwiający opanowanie treści przewidzianych programem nauczania oraz przystosowanie do środowiska szkolnego. Jeżeli dziecko w którymś z aspektów jest niewystarczająco przygotowane może mieć trudności w byciu uczniem.

O ile drobne braki w wiedzy dziecko powinno prędzej czy później nadrobić, gotowość społeczno - emocjonalna to obszary, w których umiejętności zdobywa się poprzez relacje z innymi ludźmi. Jak to zwykle bywa jest grupa dzieci, które wręcz nie mogą doczekać się pierwszego dnia szkoły, kojarzą to miejsce z nowym wyzwaniem, przygodą, są szczerze zainteresowane tym, co na nie czeka za szkolnymi murami.

Jednak jest także taka grupa dzieci, które reagują silnym lękiem na samą myśl o pójściu do szkoły, nieraz na długo przed tym momentem. Zwykle problemy dzieci wiążą się z trudnościami emocjonalnymi takimi jak lęk przed rozłąką z rodzicem, nieumiejętność nawiązywania kontaktów interpersonalnych, co często wiąże się nieśmiałością lub obniżoną samooceną dziecka.

Wszystko zależy od tego jakie wcześniejsze doświadczenia miało dziecko z rozstaniem z rodzicami. Jak wyglądała adaptacja do przedszkola, czy dziecko zostawało samo na dłużej np. u babci lub kogoś znajomego czy też wszędzie towarzyszyło rodzicom. Jeżeli pierwszoklasista nieprzyjemnie wspomina okres przedszkolny może mieć większe trudności z przystosowaniem się do szkoły.